Change =Life

Reken af met de veranderangst
en enjoy de transitie.

Waarom zou je verder modderen in een baan waarin je keihard op een burn-out afstormt. Waarom zou je doordrinken als je weet dat je aan de rand van de afgrond staat en je elk moment over het randje kan donderen? Waarom verbrand je het laatste restje je olie als je weet dat je kinderen en kleinkinderen de rekening betalen. WAAROM? Goede vraag. Zeker als je weet dat veranderen hoort bij het leven. We spraken drie mensen die zelf dachten “tot hier en niet verder” en een grote verandering doormaakten. En we vroegen deskundigen wat een transitie is, hoe je succesvol kunt veranderen en hoe je van het proces een feestje maakt?

Door Jasper Jager

Fotografie Oscar Seykens

Van heavy transport naar business voor de bij

Quinty van Drie (oprichter BeeLife)


Herkenbaar? Je kiest een brede opleiding om niet te hoeven kiezen. Want hoewel je er als kind van overtuigd was dat je juf wilde worden of geheim agent of gewoon heel rijk. Nu heb je geen idee meer (hoewel heel rijk nog altijd meegenomen is). Als je niet zelf kiest, word je gekozen. Dus zei Quinty ‘ja’ toen ze tijdens haar stage een baan kreeg aangeboden bij een bedrijf in heavy lifting en transport. Het begon met een rebranding, een intensieve en leerzame klus waar ze nog steeds trots op is. Toen die klus af was, keek ze om zich heen en dacht ze opeens ‘maar wil ik dit wel’? Nou nee dus. Wat dan wel? Het antwoord zoemde om de hoek, want haar vader was imker. Ze gaf een ruk aan het stuur en nam de afslag ‘eigen bedrijf voor de bij’.


Wat was jouw transformati
e?

Quinty: “Van werken voor geld naar werken voor de wereld. Van doen wat een ander zegt naar doen wat ik zelf belangrijk vind. Van 9 tot 5 naar het redden van de bij.


Waar droomde je van?

Quinty: “Op een zondagmiddag zat ik met m’n vader en een oom te praten over de bij. Dat bijen zo belangrijk zijn voor de bestuiving. En dus voor al het leven op aarde. Geen sappige appels en geen troostend kopje koffie (met chocola) zonder bijen. Om mensen in beweging te krijgen moeten we de bij dichterbij krijgen. En dus ontstond het idee om bijenkasten te plaatsen bij bedrijven en organisaties. Ik voelde direct ‘bij dit idee staan alle seinen op groen’. Dit wil ik echt. (lacht een beetje) Ik vind bijen ook gewoon heel leuk.


Waarvan moest je afscheid nemen?

Quinty: “De zekerheid van een vaste baan en de mogelijkheid om te leren van collega’s. Van het samen met die collega’s strijden voor hetzelfde doel. Ik durfde het niet in een keer allemaal los te laten, dus deed ik de bijen er eerst ‘bij’. Maar ik zag al snel in dat als ik het echt wilde doen er helemaal voor moest gaan.”


“Ik deed de bijen er eerst ‘bij.”

Wat was je motivatie?

Quinty: “Heel simpel. Mijn grootste motivatie is dat ik nu iets doe dat ertoe doet. En wat ik ook heerlijk vind is dat ik over mijn eigen tijd kan beschikken. Geen baas meer die zegt wat je moet doen om hoe laat, maar zelf beslissen.”

Wat waren de slingers?

Quinty: “Dat je bedrijf steeds meer vorm krijgt. Toen ik het ontwerp van ons logo zag dacht ik ‘wow’ dit is het, nou begint het echt. En de gesprekken met klanten, dat je voelt dat ze het leuk vinden om zich een keer te kunnen inzetten voor iets maatschappelijks verantwoords.”


“Toen we een keer met de kasten bij een bedrijf aankwamen, zei de man die ons ontving ‘ik plaats ze omdat het moet, maar ik ben eigenlijk bang voor bijen’. Later belde hij mij en zei dat hij iets moest bekennen… hij was helemaal ‘om’ en zelfs naar het tuincentrum gereden om bloemetjes te kopen.”

Waren er drempels?

Quinty: “Ondernemen is leren leven met onzekerheid. Het moment dat alles klaar was bijvoorbeeld en dat ik dacht: mooi, maar waar haal ik nou klanten vandaan? Of toen we succesvol werden en er opeens concurrenten opdoken. Toen ben ik teruggekeerd naar de basis. Wij doen wat we doen om mensen bewust te maken van de problematiek rond de bij en hoe ze de bij kunnen helpen. Dàt is onze kracht. Daar moeten onze klanten in geloven,. Niet in een paar euro meer of minder.”


Ben je veranderd?

Quinty: “Ja, toch wel. Ik heb meer zelfvertrouwen gekregen. Alleen al omdat ik de stap gewaagd heb. Tegen mensen die ook willen veranderen, wil ik zeggen ‘begin gewoon’. Desnoods één dag in de week. En zoek mensen die echt in jouw idee geloven en je verder kunnen helpen.”

“Quick wins? Ik heb het liever over small wins en die mag je vieren!”

Veranderexpert
Aranka Sinnema

Bij elke verandering verlies je iets

Ik ontmoet sociaal psycholoog en veranderexpert Aranka Sinnema (28) in haar werkkamer in het oude centrum van Zutphen. En ik vraag haar waarom mensen die in een rotsituatie zitten toch niet willen veranderen. “Elke transitie betekent een afscheid”, legt ze uit. “Van je gewoontes, van je routines, van een deel van wie je bent. Die gezellige vrouw die altijd vooraan staat bij de bedrijfsborrel bijvoorbeeld of je luie avondjes voor de tv. Mensen houden van nature niet van afscheid nemen, zijn bang om iets te verliezen. Dus dat maakt het moeilijk om aan een transitie te beginnen.“


Durf groot te dromen

“Maar mensen dromen ook”, vervolgt ze. “Van een lichaam als een god(in), van een gezond leven, van een baan waar ze zichzelf wel kunnen ontplooien. Elke verandering begint met zo’n droom. Als je de juiste motivatie hebt om die droom ook te laten uitkomen, dan kunnen mensen echt veranderen.”


De motivatie moet uit jezelf komen

Aranka legt uit: “Als je mensen wil veranderen, dan moet de motivatie kloppen. Ik zal een voorbeeld geven. De partner van iemand die ik ken wilde al heel lang dat ze stopte met roken ‘omdat het ongezond is’. Maar elke keer begon ze toch weer. Het lukte pas toen die partner zei dat hij wilde dat ze stopte ‘omdat hij samen met haar oud wilde worden’. Toen raakte hij de juiste snaar. Dát was voor haar een goede motivatie.”

Maak het doel groot, maar de stappen klein

“Stel je droomt van een perfect huis. Waar alle spullen een vaste plek hebben en elke kamer rust en orde uitstraalt. Maar je hele huis is een bende. Grote kans dat je niet weet waar je moet beginnen en uiteindelijk de afstandsbediening onder de troep vandaan vist en jezelf voor de TV nestelt. Als je een weekend uittrekt om bijvoorbeeld je slaapkamer helemaal op te ruimen, dan lukt dat wel. Een transitie maak je in kleine stapjes. Van te grote stappen word je moedeloos. ‘Dat lukt me nooit’, en dus doe je maar helemaal niets.“


Watch your steps. Over elke drempel kan je struikelen

“Nog zo’n voorbeeld. Je hebt besloten gezond te gaan eten en een recept opgezocht dat er wel lekker uitziet. Vervolgens ga je naar de supermarkt en daar hebben ze de helft van de ingrediënten niet… tja dan pak je toch maar weer die diepvriespizza. Als je wil veranderen moet je dat zo gemakkelijk mogelijk maken."


Verandering verrijkt je leven

We zijn nog lang niet uitgepraat maar Aranka moet door naar een volgende afspraak. Ik begin te begrijpen waarom het zo moeilijk is om te veranderen. Dat het daarom niet een simpele lijn is van A naar Z, maar dat je soms een stap achteruit doet om daarna een sprong voorwaarts te maken. Dat je niet moet opgeven als het tegenzit. Dat een transitie je leven kan verrijken en dat als je geholpen wordt en er plezier in krijgt het (bijna) vanzelf gaat.

Je mag zelf de slingers ophangen.

“Als de transitie zelf leuk is, dan wordt het natuurlijk een stuk makkelijker. Stel je wil gezonder gaan eten. Je houdt van koken en je hebt een aantal inspirerende foodblogs gevonden over het onderwerp. Gezond eten wordt dan een ontdekkingsreis die ook nog eens past bij je hobby. Dan is veranderen een feest.”




Van Chardonnay verslaafde cokesnuiver naar marathon-loper.

Klaas Boomsma (ja, ja de broer van Arie)

Tuurlijk, we lusten bijna allemaal wel een glaasje Chardonnay en soms een halve fles. Maar voor Klaas Boomsma was jarenlang het grootste geluk een leeg huis en ijskast vol koele wijn. En ter vervolmaking een paar gram coke, zodat hij kon blijven drinken. Hij hield deze vernietigende manier van leven nog best lang vol. Zeker als je bedenkt dat hij daarbij een voltijdbaan had en een vriendin. Maar op een dag bereikte hij dan toch de bodem. Hij had dronken een ongeluk veroorzaakt, zijn vriendin ging bij hem weg, werd achtervolgd door schuldeisers (zijn inkomen was in zijn neus beland) en dreigde zijn baan te verliezen. Zijn broer Sytze had op hetzelfde punt gezeten en wees hem de weg. Een week later begon in een afkickkliniek in Zuid-Afrika zijn transitie naar kerngezonde hardloper.


Wat was jouw transitie?

Klaas: “Van donker naar licht, van consumeren naar beleving, van angst naar rust, van ‘hoe kom ik ermee weg’ naar openheid. En mijn transitie is nog niet afgelopen. Ik verander nog steeds. Ik ben minder obsessief, rustiger. Het hardlopen vulde de leegte die mijn verslavingen achterlieten. Maar ik was wel erg fanatiek, wilde aldoor meer en harder. Nu kan ik gewoon van hardlopen genieten. Ook als ik niet optimaal presteer.”


“Als ik mezelf zie op een jeugdfoto, voel ik me nog steeds die jongen.”

Waar droomde je van?

Klaas: “Eigenlijk zocht ik vooral rust. Ik kon niet meer, zat helemaal op de bodemen moest eruit. (lacht een beetje verlegen) Als ik toch een droombeeld moet geven: ik zag mezelf in een lege, strak opgeruimde, lichte kamer zitten. Mediterend. Een soort oer-zen beeld. Zo sereen wilde ik wel zijn.”

Waarvan moest je afscheid nemen?

Klaas: “ehhh, de dimmer. Alcohol haalde – op de goede momenten- de scherpe randjes van de dingen af. Zodat ik me gemakkelijker kon uiten. Ik ben een verlegen mens. En wat nog meer? (bijna beschaamd)… van wat ik het ‘tequila moment’ noemde. Je weet wel dat je rustig bier aan het drinken bent en dat dan iemand zegt ‘wil je er een tequila bij’. Je weet dat als je ‘ja’ zegt het dan volledig gaat ontsporen. En dat je dan toch ‘ja’ zegt.”


Wat was je motivatie?

“Mijn eerste motivatie was vooral negatief. Dit houd ik niet meer vol! Ik moet eruit, anders ga ik dood. Ik heb serieus over zelfmoord gedacht. Toen ik de weg naar boven had gevonden, kreeg ik een nieuwe motivatie. De liefde, die ik wilde geven en krijgen en het geluk dat op mijn weg kwam. En - aarzelt even - ik vond een hogere macht. Geen God, maar een soort kracht. Zonder die kracht had ik het niet gered. Waar ik die voel? Als ik in een gesprek een pure klik heb met de ander of als ik ’s ochtends door de natuur ren en ik mezelf langzaam voel oplossen in de wereld om me heen.”

“Mensen zeggen wel eens ‘knap dat je het zo lang vol houdt’. Alsof ik al acht jaar lang met witte knokkels mezelf schrap zet. Als je zoveel lichter leeft, is volhouden easy.”

Welke drempels kwam je tegen?

“Daarbij heb ik echt geluk gehad. Er was geld voor een afkickkliniek. Toen ik terugkwam kon ik gewoon weer aan het werk. Mijn familie was er voor me en het hardlopen deed de rest. Het zorgde ervoor dat ik nieuwe mensen ontmoette, iets nieuws dat mijn dagen structuur gaf en zin gaf aan mijn leven.”


Wat waren de slingers?

“Het hardlopen natuurlijk: de liefde die ik vond, het feit dat ik steeds meer zelfvertrouwen kreeg. Maar de dikste slinger was toch dat ik niets meer te verbergen had. Dat ik open kon zijn naar de mensen van wie ik houd.”


Ben je uiteindelijk veranderd?

Klaas: “Het gekke is, als ik mezelf op een foto als kleine jongen in mijn ogen kijk, dan voel ik me nog altijd die jongen. Mijn gedrag is wel heel anders geworden. Ik heb geleerd open te zijn. En doordat ik niets te verbergen heb, voel ik me minder angstig. (Pauzeert even) Ja, nu ik dat laatste zeg, denk ik dat ik ook van binnen veranderd ben.”

Van fossiel naar hernieuwbaar.

Energie

Zij zet alles in beweging: auto’s, wasmachines en de verandering zelf. Duizenden jaren lang leek zij onveranderlijk. Zat in de elementen, zon, wind water en vuur. En natuurlijk spier en dier. Dat vuur brandde op (sprokkel)hout. Biomassa zouden we nu zeggen. Eind 18e eeuw veranderde zij opeens. Werd hebzuchtig, steeds op zoek naar meer en meer. Eerst aangedreven door steenkool, later door olie en de laatste 60, 70 jaar aardgas. Sneller, hoger, groter, verder. Stop. Energie bereikte de grenzen (of is er allang overheen). Dus staat zij opnieuw voor een transitie. Niet terug naar haar oude ik, maar een sprong voorwaarts. Haar oude vrienden wind, water en zon staan klaar om haar te helpen. En energie zit dan ook vol energie om van haar transitie een geweldige belevenis te maken.


Wat is jouw transitie?

Energie: “Van fossiel naar hernieuwbaar, van opmaken naar circulair, van “slash and burn” naar respect voor de wereld.”


Waar droom je van?

Energie: “Als ik door mijn oogharen kijk zie ik een schone, bijna verstilde, wereld. Apparaten die ons leven makkelijk maken, die zorgen dat we met elkaar kunnen communiceren en dat we fun hebben, worden aangedreven door schone elektriciteit. Mensen zijn minder bezig met consumeren en meer met (be)leven. Een nieuw evenwicht tussen mens en natuur. Gebruiken wat je nodig hebt voor een gelukkig leven zonder de wereld te schaden.”

“Ik zie een toekomst waarin mensen minder bezig zijn met consumeren en meer met beleven.”

Waarvan moet je afscheid nemen?

Energie: (Lacht). “Tja, de kolenmijnen en de stoflongen zal ik niet missen. De olie die aanspoelt op stranden ook niet. Nee, eerlijk? Het was zeker in het begin ook een fantastische tijd. Elke dag nieuwe uitvindingen; de mogelijkheden leken onbegrensd. De eerste auto’s, de eerste vliegtuigen, de eerste mensen in de ruimte, licht met een druk op de knop, een warm huis met een draai aan de thermostaat. Rationeel weet ik dat daar straks geen fossiele brandstoffen meer voor nodig zijn. Maar ik ben bang om de sprong in het diepe te wagen.”


Wat is je motivatie?

Energie: “Zomers waarin weken van droogte worden afgewisseld met ongekende stortregens. Stokoud temperatuurrecord na record dat wordt gebroken. Insectensoorten die je vroeger in Frankrijk zag en die nu opeens in de achtertuin voorkomen... Moet ik nog doorgaan?”


Wat zijn de slingers?

Energie: “Heb je even? Elektrische auto’s die beter rijden dan hun fossiele voorgangers. Hoe het op een warme zomerdag koel blijft als je je huis isoleert. De fun die je hebt als je met zonnepanelen je eigen energie opwekt (en het gevoel van vrijheid dat dat geeft). Maar vooral het gevoel dat je prettig kan leven, zonder je schuldig te voelen tegenover je kinderen.”


Welke drempels kom je tegen?

Energie: “Ik denk dat de grootste drempel de vooroordelen zijn. Mijn hernieuwbare vorm heeft een “geitenwollensokkenimago” (mooi woord). Het is iets voor een tikje wereldvreemde idealisten. Veel mensen denken dat een keuze ervoor een stap terug is naar minder comfort en minder fun. Dat het ingewikkeld is en veel geld kost. (Lacht) Ik denk dan liever aan die droom van mij van een schone wereld vol techniek, die het leven prettig maakt.”


Zal je uiteindelijk veranderen?

Energie: “Op het eerste gezicht niet. Het licht blijft aan, je huis wordt verwarmd, de wielen draaien, je laptop en je telefoon laden op. Maar de beleving wordt anders, doordat je weet dat de energie duurzaam wordt opgewekt en dat we zo de wereld kunnen doorgeven aan de volgende generaties.”

E-ritten

Maak de mooiste vakantieritten met je elektrische auto.

Vintage Fashion Revelotion

“Waarom zou je iets nieuws kopen als er al zoveel moois is.”

Little green things

Een deur 
die zelf sluit?

Lifestyle transitie magazine
#01 Najaar twintig19