Van ‘weerbabe’ naar klimaatambassadrice.
He
lga van Leur over haar fascinatie voor het weer en hoe we de wereld leefbaar houden.


Door Pieter Verbeek


We meten temperatuurrecord na temperatuurrecord. Deze zomer steeg het kwik op 8 plaatsen in Nederland zelfs tot boven de 40 graden! Dat is echt ongekend en ver buiten wat we ooit hebben meegemaakt. We moeten daarnaast ongekend felle onweersbuien verwerken en hele droge of juist hele natte periodes. Als je zo lang met het weer bezig bent, dan zie je het bijna voor je ogen veranderen. Fascinerend, maar ook een tikje angstaanjagend. Vooral als je weet waardoor al dat spectaculaire weer wordt veroorzaakt. Het is een van de redenen dat Helga van Leur veranderde van ‘weerbabe’ naar fulltime klimaatambassadrice. Haar boodschap is optimistisch: met elkaar kunnen we wel degelijk invloed uitoefenen op ons klimaat want “vandaag heb je morgen in handen”.


Wat is je vroegste herinnering aan het weer?
“Wij hadden vroeger een boot. Ik kan me herinneren dat ik op het dek lag, naar boven keek en de wolken voorbij zag bewegen en dat het dan voelt alsof je zelf zweeft. Maar ook de speciale regentas van mijn moeder. Daarin zaten cadeautjes die we mochten grabbelen op een kletsnatte dag. Ook kan ik me een storm herinneren waarbij de boot tegen de kade aansloeg. Mijn vader en ik probeerden ‘m met een roeiboot los te trekken. Op een boot leef je veel meer met het weer. Misschien is mijn fascinatie ervoor daar wel begonnen”


We kunnen nog eindeloos discussiëren over de aanpak, maar het valt niet meer te ontkennen dat er iets aan de hand is.”

Lig je wel eens wakker van de klimaatverandering?

“Dat niet. Ik maak me wel zorgen over de overdreven aandacht voor de kleine negatieve onderstroom (van klimaatontkenners red.). Dat maakt mensen onzeker en voedt het ongemak. Er ontstaat weerstand, mensen worden passief. Terwijl we juist nu met zijn allen aan de gang moeten. Als we wachten tot we allemaal de gevolgen voelen van klimaatverandering….. pffff, dan zijn we echt te laat. De aarde redt zich wel, maar voor de bewoners wordt het onleefbaar én onbetaalbaar.”


“Het verleden heb je niet onder controle, de toekomst wel.”

Je ziet dat mensen somber worden van klimaatverandering. Ze raken in een klimaatdepressie. Kun jij ze uit de put praten?

“Het heeft geen zin je grote zorgen te maken om dingen die je niet zelf in de hand hebt. Steek energie in hoe je wel een steentje kunt bijdragen. Zoek andere positieve mensen op. Wat is nu wel mogelijk en hoe kun je elkaar daarin helpen? Ook al is dat misschien nog niet de beste oplossing, het is al wel vast een stap in de goede richting. Ik geloof niet dat we ten onder gaan. We vinden wel weer een weg. Maar we mogen niet zitten wachten tot de technologie het opgelost heeft. We moeten nu meteen beginnen. Met kleine stappen in onze eigen omgeving. De energie die daarbij vrijkomt, die geeft mij de hoop dat het goed komt. Want, het verleden heb je niet onder controle, de toekomst wel.”

We hebben afgelopen zomer weer allerlei nieuwe weerrecords gebroken. Vind je dat als weervrouw stiekem ook niet heel erg spannend? “Ja natuurlijk. We hebben de afgelopen zomer op acht weerstations temperaturen van boven de 40 graden gemeten. Daar werd ik wel door weggeblazen, zo verbaasd en verwonderd was ik. Bovendien zijn die records een keiharde alarmbel. We kunnen nog eindeloos soebatten over de aanpakken, maar het valt niet meer te ontkennen dat er iets aan de hand is.”


Gaan we straks naar andere vakantiebestemmingen als de zomers steeds heter worden?
“Vroeger gingen we naar Frankrijk en was het dik 30 graden. Nu kan het 45 graden worden. Dan is de lol er wel af. Er zal een verschuiving plaatsvinden naar het voor- en naseizoen voor landen als Spanje en Italië. In de zomer zoeken we de koelte op in plaats van de zon. Het weer wordt trouwens niet per se warmer, maar vooral onvoorspelbaarder. Het kan om hitte gaan, maar ook om onverwachtse fikse buien. Dus wen er maar aan. En kijk wat je er aan kunt doen om minder kwetsbaar te worden. Ik ben groot voorstander van meer bomen en planten. Dat zorgt ervoor dat het water wordt opgevangen bij een overschot en wordt vastgehouden bij droogte. Bovendien geeft het verkoelende schaduw. En we ervaren minder stress in een groene omgeving. Een win-win-situatie!”


“In de zomer gaan we de koelte opzoeken in plaats van naar de zon.”

Het weer laat niet alleen zien dat er iets aan de hand is, het biedt ook een deel van de oplossing
“Ja natuurlijk! Wind, water en zon geven ons de mogelijkheid groene energie op te wekken. Ik denk dat we pas echt stappen maken als we ook nog veel efficiënter omgaan met die energie. Uiteindelijk moeten we de balans herstellen. We gebruiken nu wereldwijd 1,7 keer wat de aarde kan bieden. In Nederland is dat zelfs 3,5 keer. Dat kan niet aldoor maar doorgaan. De druk om iets te doen wordt steeds groter. Gelukkig zijn er wel heel veel mensen op de wereld positief mee bezig. Die moeten we dan ook meer in het zonnetje zetten. Er zijn zoveel positieve initiatieven. Ik word daar wel vrolijk van.”

Wat zijn duurzame projecten waar je opgewonden van wordt?

“Het Zonnepark De Vlaas in Deurne. Dat was een braakliggend stuk terrein in een woonwijk. Je kon er niks meer mee, want de grond was vervuild. Energiepoort Peelland heeft toen samen met de bewoners een zonneweide ingericht. Er grazen nu schapen onder de zonnepanelen. De bewoners wandelen er graag en laten er hun hond uit. Zo worden ze erbij betrokken en gaan ze meeleven. Dan wordt het leuk als de zon schijnt. Hoeveel energie halen we op? Er zijn in Nederland nog zoveel terreinen en daken waar je iets mee kunt doen in combinatie met biodiversiteit. We kunnen kijken naar het klimaatverhaal als iets heel groots. Over China en de VS die bepaalde dingen niet doen. Maar je kan ook kijken naar de kleine dingen om je heen, en vooral wat je zelf kunt doen.”


Er zijn klimaatknuffelaars en klimaatontkenners. Wat is jouw boodschap als klimaatambassadrice voor al deze mensen?
“Je mag natuurlijk zelf weten hoe je denkt, maar het gaat vooral om de volgende generaties. Voordat wij de klimaatopwarming een halt kunnen toeroepen, zijn we decennia verder. En dan moet je echt vanaf nu heel hard je best doen. Elke ouder wil dat zijn kinderen het beter krijgen dan zij. Je wil toch dat je kinderen en kleinkinderen hier in Nederland kunnen blijven wonen? Wie zijn wij dan om hun het recht op een schone, veilige en betaalbare wereld te ontnemen? Alleen omdat we het nu teveel gedoe vinden? Dat gaat me aan het hart. Zelfs als je twijfelt is niets doen geen optie. Als we met zijn allen een (klein) steentje bijdragen komen we verder dan we denken. Door het dichtbij jezelf te houden, heb je er meer voor over. Door het samen te doen, werkt het aanstekelijk. Dan wordt duurzaam leven niet zozeer een opgave maar ook gewoon leuk.”


“Zelfs als je twijfelt, is niets doen geen optie.”
Samen stappen maken.


Word bijvoorbeeld lid van een duurzame energiecoöperatie of richt er zelf één op
Voor hulp bij het vinden of oprichten van een energiecooperatie:

EnergieSamen of

om | nieuwe energie

Lifestyle transitie magazine
#01 Najaar twintig19